Stappenplan instroom van het jonge kind
De overstap van een voorschoolse voorziening naar het onderwijs is een belangrijke stap in de ontwikkeling van een kind. Om deze overgang zorgvuldig te laten verlopen, hebben we samen met scholen, voorschoolse partners en andere betrokkenen een stappenplan ontwikkeld. Dit stappenplan beschrijft welke stappen ouders, voorschoolse voorzieningen, scholen en het swv kunnen zetten om te komen tot een passende onderwijsplek voor ieder kind. Het uitgangspunt daarbij is altijd een start op een reguliere basisschool, thuisnabij en met passende ondersteuning waar nodig. Alleen wanneer dit noodzakelijk blijkt, wordt gekeken naar een gespecialiseerde onderwijssetting.
Het stappenplan is bedoeld als hulpmiddel voor ouders en professionals. Het biedt houvast bij de oriëntatie op onderwijs, de aanmelding en inschrijving, de voorbereiding van de start op school en de evaluatie na de eerste schoolweken. Zo zorgen we samen voor een zo soepel mogelijke overgang van voorschool naar onderwijs.
Doorontwikkeling op basis van onderzoek
Ons swv onderzoekt momenteel de stijgende instroom van jonge kinderen tot zes jaar in het gespecialiseerd onderwijs. In dit onderzoek kijken we naar de factoren die bijdragen aan deze onderinstroom, de wijze waarop keuzes tot stand komen en welke mogelijkheden er zijn om meer kinderen thuisnabij en inclusief onderwijs te bieden. De uitkomsten van dit onderzoek vormen een belangrijke bron voor leren en verbeteren binnen onze regio.
Dat betekent ook dat dit stappenplan geen statisch document is. Nieuwe inzichten uit het onderzoek kunnen aanleiding zijn om afspraken, werkwijzen of stappen in het proces aan te passen. Zo blijven we werken aan een instroomprocedure die aansluit bij onze ambitie: ieder kind een passende start, zo thuisnabij en inclusief mogelijk.
Onderinstroom van jonge kinderen: wat leren we van het onderzoek?
Samen met het Instituut voor Inclusief Onderwijs (IvIO) onderzocht het swv waarom jonge kinderen (tot en met zes jaar) soms al vóór of kort na de start op de basisschool instromen in het gespecialiseerd onderwijs. Het onderzoek laat zien dat die keuze vaak al vóór de vierde verjaardag vorm krijgt, in de voorschoolse fase, terwijl regulier onderwijs niet altijd vroeg genoeg meedenkt. In onze regio stromen relatief veel kinderen van vier en vijf jaar direct in het speciaal onderwijs. Dat komt niet door onzorgvuldigheid. Juist doordat iedereen zorgvuldig handelt vanuit het belang van het kind, kijken we soms sneller naar een gespecialiseerde plek dan naar de mogelijkheden in het regulier onderwijs.
Het onderzoek stelt daarom een andere eerste vraag: niet "Welke plek past bij dit kind?" maar "Hoe richten wij onze onderwijsomgeving zo in dat dit kind hier kan starten, meedoen en zich ontwikkelen?"
Vanuit het ondersteuningsplan 2026-2030 (Ieder kind is welkom) werken we samen met schoolbesturen en gemeenten aan een regionale aanpak voor het jonge kind. Denk aan een inclusiecheck vóór een aanvraag voor gespecialiseerd onderwijs, sterkere kleutergroepen en betere samenwerking met voorschoolse partners.
Zo zetten we samen stappen naar inclusiever onderwijs. Gewoon doen!